Vergi Denetim Kurulu, 2024’ün ilk yarısında 354,2 milyar liralık matrah farkı ve azaltılan zarar tutarı tespit etti. Bu rakam geçen yıla göre %57 arttı.
Vergi Denetim Kurulu (VDK) Başkanlığı, 2024 yılının ilk yarısında yürüttüğü denetim faaliyetleri sonucunda 354,2 milyar liralık matrah farkı ve azaltılan zarar tutarı tespit etti. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 57’lik bir artışa işaret ediyor.
Başkanlığın ocak-haziran döneminde gerçekleştirdiği izaha davet, teftiş ve gözetim faaliyetleri, kayıt dışı ekonomiyle mücadele ve gönüllü uyumu güçlendirme hedeflerini destekledi.
Yılın ilk yarısında vergi müfettişleri tarafından yapılan incelemeler neticesinde 265,2 milyar lira matrah farkı ortaya çıkarıldı. Bu tutar, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 96,65 artış göstererek yaklaşık iki katına ulaştı.
Vergi incelemeleri sonucunda tarhı önerilen vergi tutarında yüzde 89,35, önerilen ceza tutarında ise yüzde 79,92 artış kaydedildi. Tarhı önerilen vergi ve ceza toplamı 186,6 milyar lirayı aştı. Bu dönemde 33 bin 455 mükellef incelenerek 101 bin 301 rapor düzenlendi.
VDK, mükelleflerin riskli görülen hususlar hakkında açıklama yapmasına olanak tanıyan izaha davet mekanizmasını etkin kullandı. Bu kapsamda mükelleflerin beyanlarını gözden geçirmesiyle 35,4 milyar lira matrah artışı sağlandı. Artırılan vergi tutarı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10,41 artışla 3,05 milyar liraya ulaştı.
2026 yılı teftiş programı kapsamında ise 8,03 milyar liralık matrah farkı ve azaltılan zarar tespit edildi, tarh edilen vergi tutarı 886,1 milyon lira olarak gerçekleşti. İzaha davet ve teftişler sonucunda toplam 43,4 milyar liralık matrah artışı sağlandı.
Değişen denetim anlayışı doğrultusunda VDK, mükelleflerin riskli işlemleri hakkında bilgilendirilmesini ve gönüllü uyumunu teşvik eden gözetim programlarının kapsamını genişletti. Nisan ayında başlatılan beyanname gözetim çalışmasıyla 36 bin 15 mükellefe yazı gönderildi ve bu mükellefler matrahlarını 21,8 milyar lira artırırken beyan edilen zararları 23,3 milyar lira azalttı.
Mart ayında başlatılan stok gözetim programı kapsamında 301 mükellefe yazı gönderildi ve bu mükellefler toplam 540 milyon lira matrah artışı gerçekleştirdi. Kuruluş Gözetimli Analiz Programı-2 (KURGAN) kapsamında ise 227 mükellef nezdinde fiili tespit yapılırken, 1847 mükellefe bilgi isteme yazısı gönderildi. Bu çalışmalarla 795,6 milyon lira tutarındaki faturanın kayıtlardan çıkarılması sağlandı.
Vergi müfettişleri, sahadaki denetim kapasitesini güçlendirmek amacıyla yılın ilk yarısında lüks restoranlar, eğlence mekanları, temel gıda ve pırlanta sektörleri başta olmak üzere birçok alanda kapsamlı fiili envanter çalışmaları yürüttü. Bu çalışmalarla 36 ilde 761 farklı adrese ulaşılarak işletmelerin stokları ve faaliyetleri yerinde tespit edildi.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, vergi inceleme ve denetim süreçlerinde kapsamlı dönüşüm programları uyguladıklarını belirterek, “Kayıt dışı ekonomiyle mücadeleyi, risk analizine dayalı vergi incelemeleri, gönüllü uyumu esas alan izaha davet ve gözetim programlarıyla çok yönlü sürdürüyoruz. Bu mücadelemizde, mükelleflerin gönüllü uyumunu artıran, rehberlik ve önleyici mekanizmaları öne çıkaran bir strateji izliyoruz. Elde edilen sonuçlar, risk analizine dayalı denetim anlayışının ve denetim kapasitesinin etkinliğini ortaya koydu.” ifadelerini kullandı.
