Ticaret Bakanlığı, araç kiralama sektörünü yeniden yapılandıran yönetmeliği yayımladı. İşletmeler ve kiralanan araçlar için yeni kurallar devrede.
Ticaret Bakanlığı, araç kiralama sektöründe köklü değişiklikler getiren “Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik”i Resmi Gazete’de yayımladı. Yeni düzenlemeler, işletmelere yetki belgesi zorunluluğu, araç yaşı ve kilometre sınırlamaları ile depozito uygulamalarına standartlar getirerek tüketici haklarını güçlendirmeyi hedefliyor. Bakanlık, adil ve rekabetçi bir piyasa yapısı oluşturmayı amaçladığını belirtti.
Ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralayan işletmeler yetki belgesi almakla yükümlü olacak. Bu belge için işletmelerin meslek odasına kayıtlı olması, vergi mükellefiyetinin bulunması ve iş yerinin belirli şartları taşıması gerekiyor. İşletme sorumluları için en az ilköğretim mezunu olma ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı Seviye 4 mesleki yeterlilik belgesine sahip olma şartı getirildi.
Yönetmelik, kiralamaya konu taşıtların niteliklerine de sınırlamalar getirdi. Klasik araçlar hariç, 6 yaşından büyük taşıtlar kiraya verilemeyecek. Ayrıca, 180 bin kilometrenin üzerindeki normal taşıtlar ile 300 bin kilometrenin üzerindeki elektrikli araçların kiralanması yasaklandı. Periyodik bakımı yapılmamış veya ağır hasar kaydı bulunan araçlar da kiraya verilemeyecek.
İşletmelerin filo büyüklükleri de düzenlendi. Büyükşehir belediyesi olan illerin nüfusu 30 bini aşan ilçelerinde faaliyet gösteren işletmelerin en az 5’i kendi adına tescilli olmak üzere toplamda 10 taşıta sahip olması gerekecek. Nüfusu 30 bini geçmeyen ilçelerde ise en az 2’si işletme adına tescilli olmak üzere 5 araç bulundurma şartı getirildi. Bu ilçelerdeki filolarda ayrıca en az iki hibrit veya elektrikli aracın bulunması zorunlu kılındı.
Yönetmelik, tüketicilerin kiralama süreçlerinde karşılaşabileceği mağduriyetleri önlemeyi amaçlıyor. Depozito tutarına üst sınır getirildi; 1 ila 6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük kira bedeli, 7 ila 29 günlük kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli depozito olarak alınabilecek. Taşıt iadesini takip eden 7 gün içinde depozitonun iade edilmesi zorunlu hale geldi.
Ön ödemeli rezervasyonlarda, taşıt teslimine 24 saatten az süre kalması durumunda tüketicilere rezervasyonu değiştirme veya iptal etme hakkı tanındı. Olağan kullanımdan kaynaklanan aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden herhangi bir bedel talep edilemeyecek, bu gerekçelerle depozitodan kesinti yapılamayacak. İşletmeler, mevsim şartlarına göre kış lastiği sağlamakla yükümlü olacak.
Sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil edilecek, kiracının sigortadan yararlanma hakkı ek ücret veya şarta bağlanamayacak. Sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğinde başka bir karar olmaksızın, değer kaybı nedeniyle kiracıdan herhangi bir bedel talep edilmesi yasaklandı.
Kiralama işletmelerine, hasar ve arıza durumlarında kiracıların her an ulaşabileceği sürekli ve erişilebilir iletişim altyapısı oluşturma yükümlülüğü getirildi. Aracı ve ilan platformları da düzenleme kapsamına alındı. Bu platformlar, kiralama ilanı veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmek zorunda olacak. Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin bu platformlara üye olması ve ilan vermesi engellenecek.
Sektörün yeni düzenlemeye uyum sağlaması ve gerekli sistem altyapısının oluşturulması için yönetmelik 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek. Mevcut işletmelere yetki belgesi almaları için 1 Temmuz 2027’ye, asgari taşıt sayısı ve taşıt niteliklerine ilişkin şartları sağlamaları için ise 1 Ocak 2028’e kadar süre tanındı. Aracı ve ilan platformları için de 1 Temmuz 2027’ye kadar uyum süreci belirlendi.
