Emlak sektöründe kayıt dışılıkla mücadele eden EİDS, satılık konut ilanlarında %26’lık düşüşe yol açtı. Sistem, sahte ilanları ve fiyat manipülasyonlarını engellemeyi hedefliyor.
Ticaret Bakanlığı’nın emlak sektöründe tüketici mağduriyetini önleme ve kayıt dışılıkla mücadele amacıyla hayata geçirdiği Emlak Bilgi Sistemi (EİDS), 1 Ocak 2025’te kiralık taşınmaz ilanları için zorunlu hale getirildikten sonra, 15 Şubat’ta satılık taşınmaz ilanları için de devreye girdi. Sistemin ikinci aşamasıyla birlikte, satılık gayrimenkul ilanlarında önemli bir düşüş yaşandı.
EİDS ile taşınmaz sahipleri, kendileri veya birinci derece yakınları aracılığıyla mülklerini ilana koyabiliyor. Ayrıca e-Devlet üzerinden emlak işletmelerini yetkilendirerek satış ilanı verme süreci de kolaylaştırıldı. Doğrulama yapılan ilanlarda, EİDS yetki logosu veya ibaresi bulunuyor. Taşınmaz sahibi tarafından en fazla 3 aylığına verilen yetki, sonradan uzatılabiliyor.
Yapay zeka destekli gayrimenkul değerleme platformu Endeksa’nın verilerine göre, EİDS’in satılık ilanlar için zorunlu hale geldiği 15 Şubat ile 9 Haziran tarihleri arasında Türkiye genelindeki tüm platformlarda yer alan satılık konut ilanı sayısı 1 milyon 618 bin 875’ten 1 milyon 203 bin 257’ye düştü. Bu durum, toplamda 415 bin 618’lik bir azalmaya ve yüzde 26’lık bir düşüş oranına işaret ediyor.
Endeksa Genel Müdürü Görkem Öğüt, uygulamanın yetkisiz, mükerrer ve gerçeği yansıtmayan ilanları önemli ölçüde temizlediğini belirtti. Öğüt, “Haziran verileri, düşüşün beklentimizin üzerinde gerçekleştiğini gösteriyor. EİDS sayesinde ilan stokunun daha sağlıklı ve gerçek piyasa koşullarını yansıtan bir yapıya kavuştuğunu görüyoruz” dedi. Yaz dönemine girilmesiyle piyasadaki mevsimsel hareketliliğin ilan girişlerine yansımasının normal olduğunu da ekledi.
Gayrimenkul iktisatçısı Ahmet Büyükduman ise satılık taşınmaz ilanlarındaki düşüşün temel nedeninin EİDS uygulaması olduğunu vurguladı. Tapuda konutun gerçek değerinin gösterilmesine yönelik düzenlemelerin de bu düşüşte etkili olduğunu belirten Büyükduman, satıcıların fiyat belirtmeden sosyal medya hesaplarından paylaşım yapma veya daireye branda asma gibi eski yöntemlere döndüğünü gözlemlediğini ifade etti. Her satış için değerleme raporu alınmasının bu tür sorunları aşmada etkili olabileceğini belirtti.
