TÜÇA Başkanı Öztürk, yeni Depozito İade Sistemi (DOA) ile içecek ambalajı ithalatında %35-40 azalma öngördüklerini açıkladı. Sistem, 20 bin depozito iade makinesi ve 30 bin manuel noktaya ulaşmayı hedefliyor.
Türkiye’de yıllık yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının atık haline geldiğini ve bunların geri kazanılamamasıyla doğal kaynakların gereksiz tüketildiğini belirten TÜÇA Başkanı Öztürk, yeni Depozito İade Sistemi (DOA) ile bu döngüyü tersine çevirmeyi hedeflediklerini açıkladı. Sistem, üreticiden tüketiciye tüm süreci dijital olarak takip ederek yüksek kaliteli ikincil ham maddelerin yeniden üretime kazandırılmasını sağlayacak.
Ulusal entegrasyon sürecinin planlandığı gibi ilerlediğini söyleyen Öztürk, sistemin tam kapasiteye ulaşmasıyla içecek ambalajı ham maddesi ithalatında yüzde 35-40 azalma öngördüklerini bildirdi. Şu ana kadar 482 yetkilendirilmiş içecek üreticisinin sisteme dahil olduğunu ve 3 bin 673 kayıtlı ambalajlı içecek bulunduğunu belirtti. İlk 10 günde yaklaşık 20 milyon ambalajın vatandaşlar tarafından sisteme iade edildiğini ve mobil uygulamaya kayıtlı kullanıcı sayısının 2 milyonu aştığını ekledi.
Vatandaşlar, DOA logolu ambalajları depozito iade makineleri veya manuel noktalara teslim ederek her ambalaj için 1 lira teşvik bedeli alabiliyor. Sistem yaygınlaştırma çalışmaları kapsamında 2 bin 500 depozito iade makinesiyle başlayan entegrasyon sürecinde, ülke genelinde 20 bin makineye ulaşılması hedefleniyor. Ayrıca 2026 sonuna kadar en az 10 bin, 2027 sonuna kadar ise yaklaşık 30 bin manuel iade noktasına ulaşılması planlanıyor.
Marketler, bakkallar ve büfeler yıl sonuna kadar kademeli olarak sisteme entegre edilecek. Otel, restoran ve kafeler de Depozito Bilgi Yönetim Sistemi kayıtlarını tamamlayarak sisteme dahil olacak. Sistemin finansmanı kamu bütçesinden değil, piyasaya ambalajlı ürün süren firmaların ödediği depozito katılım bedelleriyle sağlanıyor. Devlet, sistemi finanse eden değil, düzenleyen ve denetleyen otorite konumunda bulunuyor.
DOA Sistemi, aynı zamanda yerli depozito iade makinesi üreticileri ve saha operasyonlarında görev yapan yetkilendirilmiş operatörler ile yeni bir teknoloji ve hizmet ekosistemi oluşturuyor. Rekabete açık yapısı sayesinde yerli teknoloji yatırımları ve yeni istihdam alanları destekleniyor.
Sistemin çevresel faydaları arasında 37 bin ton sera gazı emisyonunun azaltılması, 1,3 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu sağlanması ve 3,6 milyon varil petrol kullanımının önlenmesi yer alıyor. Elde edilecek yüksek kaliteli geri dönüştürülmüş PET, cam ve alüminyum, Türk sanayisinin AB düzenlemelerine uyumunu kolaylaştıracak ve ihracatçılara rekabet avantajı sağlayacak. Sistem sayesinde cari açığa yıllık en az 600 milyon dolar doğrudan katkı sağlanması hedefleniyor.
