ABD-İran anlaşma haberleri ve Fed’in sıkı para politikası beklentileri, emtia piyasalarında petrol, altın ve baz metallerde belirgin oynaklık yarattı.
Küresel emtia piyasaları, hafta boyunca ABD ile İran arasındaki nükleer anlaşma müzakereleri ve ABD’den gelen enflasyon verileriyle yüksek oynaklık gösterdi. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik saldırıların durdurulduğu açıklamaları enerji arzı endişelerini hafifletirken, Fed’in faiz indirimlerine yakın zamanda başlamayacağı beklentisi değerli metaller üzerinde baskı oluşturdu.
ABD’de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) mayısta aylık yüzde 0,5, yıllık yüzde 4,2 artış kaydetti. Çekirdek enflasyon ise yıllık yüzde 2,9 seviyesinde gerçekleşti. Enerji fiyatlarındaki yükseliş, enflasyon baskılarının sürdüğüne işaret etti.
Üretici fiyatları tarafında da enerji kaynaklı baskılar belirginleşti. ABD’de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) mayısta aylık yüzde 1,1 ve yıllık yüzde 6,5 yükseldi. Nihai talep enerji endeksindeki artış, üretici fiyatlarını yukarı yönlü taşıdı.
Bu veriler, Fed’in faiz indirimlerine yakın zamanda başlamayacağına yönelik piyasa beklentilerini güçlendirdi. Özellikle faiz getirisi olmayan değerli metaller üzerinde belirgin bir baskı oluştu. Analistler, Fed Başkanı Kevin Warsh’un gelecek hafta başkanlık edeceği Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısında vereceği mesajların emtia piyasalarının yönü üzerinde kritik olacağını belirtti.
Değerli metallerde karışık bir seyir izlendi. Fed’in sıkı para politikası duruşunu koruyabileceğine yönelik beklentiler altın ve platin üzerinde baskı oluştururken, gümüş ve paladyum pozitif ayrıştı.
Altın, Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerden destek bulmasına rağmen, ABD enflasyon verilerinin ardından Fed’e ilişkin “şahin” fiyatlamalarla geriledi. Analistler, normal şartlarda jeopolitik risklerin altını desteklediğini ancak bu hafta fiyatlamalarda tahvil faizleri ve Fed beklentilerinin daha belirleyici olduğunu ifade etti.
Altın destekli borsa yatırım fonlarından çıkışların sürmesi ve fiziki talebin zayıf kalması da altın fiyatlarını baskıladı. Altının teknik olarak önemli ortalamaların altına gerilemesi, kısa vadeli satış eğilimini güçlendirdi. Bu gelişmelerle birlikte ons bazında altın yüzde 2,6, platin yüzde 3,3 gerilerken, paladyum yüzde 4,4, gümüş ise yüzde 0,1 arttı.
Petrol fiyatlarında, Orta Doğu kaynaklı arz riskleri ve ABD-İran müzakerelerine ilişkin haber akışı etkili oldu. Hafta içinde Hürmüz Boğazı üzerinden enerji arzına yönelik endişeler fiyatları desteklese de, ABD ile İran arasında anlaşmaya yaklaşıldığına yönelik haberler risk primini azalttı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik yeni saldırıların durdurulduğuna ilişkin açıklamaları, Brent petrol fiyatlarında düşüşe yol açtı. Ancak İran tarafının anlaşmanın kesinleştiği iddialarına temkinli yaklaşması, enerji arzına ilişkin belirsizliklerin ortadan kalkmasını engelledi. Haftalık bazda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 6,5, doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 3,4 geriledi.
Baz metallerde Çin ekonomisine ilişkin sinyaller, Orta Doğu kaynaklı tedarik ve enerji maliyeti endişeleri belirleyici oldu. Bakır fiyatlarına, Çin’in işlenmemiş bakır ithalatının mayısta azalmasına rağmen arz tarafına yönelik endişeler ve ABD ticaret politikaları destek verdi ancak satışları engelleyemedi.
Tezgah üstü piyasada bakır yüzde 3,5 ve çinko yüzde 1,3 artarken, nikel yüzde 4, kurşun yüzde 1,9 ve alüminyum yüzde 1,2 gerileme kaydetti.
Tarım emtialarında ise ABD Tarım Bakanlığının üretim tahminleri, Çin’in ABD tarım ürünleri alımlarındaki zayıf seyir ve Orta Doğu kaynaklı maliyet baskıları etkili oldu. ABD Tarım Bakanlığı, kuraklık nedeniyle ABD kışlık buğday üretim tahminini aşağı yönlü revize etti.
Ovalar bölgesinde kuraklığın sert kırmızı kışlık buğday üretimi üzerinde baskı oluşturması, buğday piyasasında arz endişelerini artırdı. Mısır ve soya fasulyesinde ise ABD üretim tahminlerinde belirgin değişiklik olmaması ve Güney Amerika’da güçlü üretim beklentilerinin sürmesi fiyatlardaki yükselişi sınırladı.
Chicago Ticaret Borsası’nda mısır yüzde 5,6, soya fasulyesi yüzde 1 ve buğday yüzde 0,9 artarken, pirinç yüzde 2,9 geriledi. Kakaoda Batı Afrika kaynaklı arz ve pazarlama politikaları etkili oldu. Fildişi Sahili’nin yeni sezon satışlarında temkinli hareket etmesi ve El Nino kaynaklı üretim riskleri kakao fiyatlarını destekledi.
Intercontinental Exchange’te kakao yüzde 3,3, kahve yüzde 3 ve şeker yüzde 0,7 artarken, pamukta yüzde 1,3 düşüş görüldü.
