IEA Raporuna Göre Dünya Elektrik Üretimindeki Değişimler

Uluslararası Enerji Ajansı’nın “Küresel Enerji Değerlendirmesi 2025” raporundan derlenen bilgilere göre, dünya genelinde enerji talebinde artış yaşanırken elektrik üretimi de önemli bir yükseliş gösterdi.

Yenilenebilir Enerji ve Nükleer Enerji Payları

Rapora göre, toplam elektrik üretiminin yüzde 32’si yenilenebilir enerji kaynaklarından, yüzde 9’u ise nükleer enerjiden karşılandı. Güneş ve rüzgar enerjisi bu yenilenebilir kaynakların büyük çoğunluğunu oluşturdu. 2024’te güneş ve rüzgar enerjisiyle elde edilen elektrik üretimi rekor seviyeye ulaşarak 670 teravatsaat arttı.

Yenilenebilir Enerji Kapasitesindeki Artış

Geçen yıl dünya genelinde yaklaşık 700 gigavatlık yenilenebilir enerji kapasitesi devreye alınırken, bunun yaklaşık yüzde 80’ini güneş enerjisi santralleri oluşturdu. Ayrıca nükleer enerjiye 7 gigavatlık yeni kapasite eklendi ve dokuz yeni nükleer reaktör inşasına başlandı.

Elektrik Sistemlerindeki Değişimler

Oxford Enerji Çalışmaları Enstitüsü Araştırma Görevlisi Aliaksei Patonia’ya göre, elektrik üretiminde düşük karbon salımlı kaynakların payının artması, küresel elektrik sistemlerini de dönüştürüyor. Daha fazla temiz enerjiye yatırım yapılması, şebeke esnekliğine ve dijitalleşmeye odaklanılması gerektiğini vurguluyor.

Patonia’nın değerlendirmesine göre, nükleer enerji temiz enerjiye ciddi katkı sağlayarak sabit yükü garanti edebiliyor. Bu nedenle nükleer enerjinin önemi artmaya devam ediyor ve gelecekte daha fazla kapasite artışı bekleniyor.

Kömürden Elektrik Üretiminin Azalması

Patonia, kömürden üretilen enerjinin yerini yenilenebilir enerjinin giderek aldığını belirterek, bu durumun küresel enerji geçişinde belirleyici bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Temiz enerji tedarik zincirleri ve kritik madenler üzerindeki rekabetin ise jeopolitik bir boyut kazandığını belirtti.